• info@naturebylennart.com

Terug naar de eerste kat: Pardellynx!

Terug naar de eerste kat: Pardellynx!

In februari 2024 reisde ik naar Estland met Arie-Willem van der Wal en Jacob Molenaar op zoek naar Euraziatische Lynx. Daarna bespraken we dat het ook wel leuk zou zijn om die andere Europese Lynx te zien: pardellynx! Deze grote kat leeft in Spanje en is nog steeds een van de meest bedreigde kattensoorten ter wereld. Pardellynx was zelfs lange tijd met uitsterven bedreigd, maar dankzij intensieve beschermingsmaatregelen gaat het gelukkig nu een stuk beter met de soort.

Toch is pardellynx nooit een van de moeilijkste kattensoorten geweest om te zien. In tegenstelling tot Euraziatische lynx is deze lynx niet direct gebonden aan bossen en daardoor veel gemakkelijker over grotere afstanden te vinden. Met name Andújar is daarom al jarenlang de plek waar mensen heen gaan om deze mooie kat met de kenmerkende oorpluimen te zien. Ik was er zelf in 2018. Dat was de eerste wilde kat die ik ooit zag.

Inmiddels zijn daar ruim twintig soorten bij gekomen, maar ik kan nog steeds heel blij worden van een pardellynx en na acht jaar was het voor mij ook wel tijd voor een herhaling. Voor Arie-Willem en Jacob was hij nog nieuw en dus gingen we op pad. Albert Molenaar ging deze keer ook mee.

Het boeken en het regelen van de accommodatie ging allemaal vlot en we regelden een huisje in het gebied waar lynx vaak gezien wordt. Het enig wat we niet konden plannen was het weer. En dat speelde ons wel parten… Het werd namelijk noodweer in Spanje en het regende zoals het zelden tevoren had geregend. Dat leidde lokaal zelfs tot serieuze overstromingen en ook wij zouden wat vervelende gevolgen ervaren.

Maar dat zouden we gaan mee maken! Wij landden op maandag 2 februari 2026 in Madrid en haalden onze huurauto op. Naar Andújar was het ruim drie uur rijden, maar we hadden een leuke onderbreking gepland in een landbouwgebied dat veelbelovend leek voor een aantal aansprekende soorten van het Spaanse platteland zoals grote trap, kalanderleeuwerik, Spaanse mus en witbuikzandhoen.

Door de regen waren de onverharde weggetjes in het gebied wel wat glibberig en zacht geworden, maar gelukkig lukte het om er doorheen te komen. Meteen toen we het gebied in reden, kwamen we onze eerste goede soort tegen: rotsmus! We zagen een vogel zitten op een draad die al vrij snel weg vloog. Daar waren we blij mee!

Rotsmus

In het gebied was het inderdaad genieten van vele grauwe gorzen, kalanderleeuweriken, Spaanse mussen en ook zagen we een griel.

Grauwe gors

Kalanderleeuwerik

Spaanse mus

Griel

Op grote afstand zat een steenarend die later weg vloog.

Steenarend

Op grote afstand ontdekten we groepen witbuikzandhoenen. Ook werden er kleine trappen gezien, maar helaas niet door mij want ik moest even iets regelen van het werk. Gelukkig had ik die al heel mooi gezien in Azerbeidzjan.

Witbuikzandhoen

Tijdens het rijden kwam aan de linkerzijde ineens een grote vogel met witte vleugels aan vliegen. Mijn eerste ingeving was dat het een reiger was, maar toen de vogel vol in beeld kwam was het meteen duidelijk: grote trap! Het was spectaculair om deze grote vogel voorbij te zien vliegen en later zagen we hem ook prachtig in zit hoewel op redelijke afstand.

Grote trap

Na deze fijne onverwachtse ontmoeting kwamen we ook nog een mooie grote groep tegen op een plek waar al eerder iemand een groep grote trappen had ingevoerd. Ook die zagen we erg mooi.

Grote trap

Ook heel leuk vond ik het zien van de Iberische haas. Dat is echt een heel andere soort dan de haas die wij in Nederland (en het grootste deel van Europa) zien en onder meer te herkennen aan zijn wit met zwarte oren. Ook de kleur van de vacht is opvallend anders.

Iberische haas

Net toen we het gebied uit reden, zagen we een bel met verschillende vale gieren.

Vale gier

Al snel vonden we in die bel ook een onvolwassen en een volwassen Spaanse keizerarend! Ik was erg blij met deze soort die ik in 2018 gemist had omdat ik toen vooral in een hut zat. Ik vond dat Spaanse keizerarend een opvallend klein formaat heeft ten opzichte van hoe ik mij keizerarend herinner. Spaanse keizerarend doet mij meer denken aan schreeuwarend als het gaat om formaat.

Spaanse keizerarend (adult)

Spaanse keizerarend (onvolwassen, ik veronderstel 2e kalenderjaar)

Na deze fijne onderbreking legden we de resterende afstand ook af en kwamen we in de avond aan bij ons huisje. De eigenaar wees ons al op verschillende plekken waar we lynx zouden kunnen gaan proberen. Die nacht deden we meteen een poging, maar helaas bleef het bij wat Iberische edelherten.

De volgende dag begonnen we met een mooi uitzicht op de bergen van Sierra de Andújar. Al snel vonden we een groepje Iberische steenbokken. Dat was ook nog een nieuwe soort voor mij. Ook was het erg leuk om Iberische groene specht te zien.

Iberische steenbok

Iberische groene specht

Hoewel we de dag met zon begonnen, ging het al snel regenen. We reden naar Encinarejo waar we helaas niet de otters zagen die hier vaak worden gezien. Wel zagen we een mooi paartje cirlgors en ook kon ik wat foto’s maken van rotszwaluw in de regen.

Rotszwaluw

In de middag werd het op een gegeven moment droog en gingen we lynx zoeken langs de weg waar inmiddels ook enkele uitkijkpunten voor het zoeken naar lynx zijn aangelegd. Die bleken we echter niet nodig te hebben want vanaf de weg vond ik met behulp van de warmtekijker de eerste lynx van de reis! Hoewel dit op behoorlijke afstand was, nam het toch wel wat druk weg dat we hem op de eerste dag al in de pocket hadden. Dat was ons met Euraziatische lynx in Estland overigens ook gelukt waarna we die vervolgens niet meer zagen. Hier hoopten we toch nog onze waarneming wel te kunnen verbeteren.

Pardellynx

We brachten het overige deel van de middag door op de uitkijkpunten waar we geen lynx meer zagen, maar wel prachtige waarnemingen van vale gier en monniksgier en ook van Spaanse keizearend.

Vale gier

Vale gier en monniksgier

Monniksgier

Ook scharrelde er een Provençaalse grasmus langs.

Provençaalse grasmus

Aan het einde van de dag kwamen we opnieuw Iberische steenbokken tegen die nu een stuk dichterbij liepen.

Iberische steenbok

Bij Jandula Dam zagen we vervolgens ook alpenheggenmus, blauwe rotslijster en een paartje Alpenkraaien. Vooral van die laatste genoten we want ze lieten interessant baltsgedrag zien.

Alpenheggenmus

Alpenkraai

Ook de volgende dag hadden we geluk en hadden we een prachtige waarneming van twee jonge pardellynxen bij elkaar en nog twee solitaire dieren. Daar waren we erg blij mee!

Pardellynx

Toch wilden we ook wel graag een waarneming van dichtbij. Dit hadden we in eerste instantie geregeld met de man van wie we ons huisje huurden en die beschikte over een eigen lynxhut, maar door de regen werd de kans op het zien van lynx daar erg klein. Daarnaast bleek er iets mis te gaan in de communicatie want waar wij dachten dat de hut die week nog beschikbaar was, bleek hij op sommige dagen ineens toch niet beschikbaar te zijn.

Last minute nam ik contact op met Gato Clavo. Dat is een bekende hut waar lynx vaak van korte afstand gezien wordt. Zij pakken het grootschalig aan en er is wel ruimte voor een stuk of 15-20 man. Gelukkig bleken ze daar flexibel te zijn en konden we de volgende dag al terecht.

We namen vroeg in de ochtend plaats in de hut. Dat gebeurde overigens in het duister want de stroom was uitgevallen vanwege het noodweer. Ze hebben bij Gato Clavo namelijk ook lampen die in de ochtend en avond aan gaan zodat het dan ook mogelijk is om lynx te zien.

Wij zagen voorlopig geen lynx. Wel zagen we blauwe rotslijster en hop in de regen. Ook zeker leuk voor ons, maar we wilden toch wel heel graag die lynx.

Blauwe rotslijster

Hop

Helaas werd ons geduld niet beloond. De regen en de wind hielpen niet mee, maar daar konden we helaas niets aan veranderen. In de avond gingen de lampen ook niet aan want de stroomstoring bleek nog niet te zijn verholpen. Wij keerden toch wel enigszins teleurgesteld terug. Zonde van de tijd en van het geld, maar dit is ook wel hoe het soms gaat.

De volgende dag was al weer onze laatste volle dag in Sierra de Andújar. Ons plan was om gewoon in het gebied op zoek te gaan naar pardellynx. We startten de dag al goed met eindelijk een waarneming van Europese otter, hoewel op afstand.

Europese Otter

Daarnaast was ik blij met mijn foto’s van blauwe ekster. Dat is hier geen moeilijke soort, maar goede vluchtfoto’s was nog helemaal niet zo makkelijk.

Blauwe ekster

Intussen hielden we de weerapps goed in de gaten en toen het erop leek dat het die middag droog zou worden, namen we toch maar weer even contact op met Gato Clavo om een balletje op te gooien over een mogelijk verblijf die middag. Dat bleek zowaar te regelen te zijn tegen een gereduceerd tarief. Die kans was te mooi om te laten lopen en zo zaten we die middag toch weer in de hut.

Voordat we zo ver waren, staken we nog even tijd in Thekla’s leeuwerik. We hadden gezien dat deze leeuwerik in deze omgeving ook gezien werd en we hadden hier nog geen aandacht aan besteed. Gelukkig bleek het niet eens zo moeilijk te zijn. Er waren enkele geschikte gebieden buitenaf die we goed scanden en dichtbij de auto vonden we uiteindelijk een paar Thekla’s leeuweriken.

Hoewel ze heel erg op kuifleeuwerik lijken, vond ik het toch wel opvallend andere vogels. Ik zag ze ooit in de Westelijke Sahara, maar daar was ik minder in de gelegenheid om het kleed goed te bestuderen. Hier zag ik als opvallende verschillen het koppatroon met een licht omrand oog met een licht vlekje aan de onderkant, een korte stevige snavel en donkerdere, minder diffuse streping op de borst.

Theklaleeuwerik

Kuifleeuwerik

Toen was het tijd voor de hut. Daar zagen we onze oude bekende weer: blauwe rotslijster! Van de regen waren we nog niet af.

Blauwe rotslijster

Ook fotografeerde ik een roodborsttapuit in de regen.

Roodborsttapuit

Verder bleef het rustig. Ik ging maar wat foto’s nemen van de konijnen die achter elkaar en ook achter een houtduif aan renden aan wie ze blijkbaar een hekel hadden.

Europees konijn en houtduif

Zo verstreek ook die middag. Dit keer gingen de lichten in de avond wel aan. We mochten een uur langer blijven dan gebruikelijk, namelijk tot half 9 in de avond. Toch leek dat nog geen soelaas te bieden. Enkele van de andere mensen in de hut gaven het op en gingen naar huis. Wij besloten elke minuut te benutten.

Nadat acht uur in de avond verstreken was, begon ik ook te scannen met de warmtekijker om maar niets te missen van wat er buiten het licht gebeurde. Als ik op het laatste moment toch een lynx zou zien dan wilde ik nog wel even iets langer blijven dan half 9!

Dat was precies wat er gebeurde! Bijna precies om half 9 zag ik een duidelijke lynx het dal in lopen nadat ik mij eerder al had vergist in enkele konijnen die hun best deden om op lynx te lijken. Maar dit was echt een grote kat!

We wachtten nog iets langer en toen zat ze ineens op de rotsen voor de hut!

Pardellynx

De pardellynx staarde eerst een tijdje voor zich uit en ging toen jagen op de konijnen bij de hut. Dat kostte haar wel wat moeite en daardoor konden we haar uitgebreid bewonderen.

Pardellynx

Toen de pardellynx uiteindelijk toch succesvol was, ging hij ook meteen met zijn konijn buiten het licht en was onze waarneming voorbij. Maar we hadden zeker wel een kwartier een pardellynx zien jagen dus wij waren al heel tevreden!

Hoewel het zien van een dier voor een hut soms wat minder natuurlijk aanvoelt, zeker als de omgeving ingericht is om een dier te lokken, maakten deze dagen ons ook weer duidelijk dat het wilde dieren blijven die toch hun eigen plan trekken. Het lange wachten, gaf ook veel voldoening toen het eindelijk lukte. Wel maakte de pardellynx het spannend voor ons!

De volgende dag vertrokken we al vroeg in de richting van Madrid. We werden op een haar na geraakt door een vrachtauto die over een onhandig aangelegd (en door mij gemist) weggetje bij een tankstation kwam aanrijden, maar ik wist hem nog net te ontwijken. Dat was het spannendste die dag.

We namen nog wat foto’s van de zwarte spreeuwen onderweg en namen volgens planning onze vlucht terug naar Amsterdam. Dit was een leuke week!

Zwarte spreeuw

Het was een geweldige week!

Wil je zien wat ik zag op mijn eerste reis naar Spanje? Klik hier!

Klik hier voor onze reis naar Estland voor de Euraziatische lynx!

En ik voeg nog gewoon een van mijn favoriete katten toe: Woestijnkat!

Lennart Verheuvel

Laat een reactie achter